Trong các đại hội của đồng bào M’nông thì các loạihình âm nhạc dân gian được sử dụng 1 cách phổ biến, phong phú và được chia làmhai nhóm: tổ chức âm nhạc nghi lễ sẽ góp mặt trực tiếp vào tiến trình của nghi lễvà tổ chức âm nhạc dùng trong phần hội (chỉ được sử dụng khi nghi lễ kết thúc nhằmtạo không khí thân thiện cho lễ hội). Điều dễ nhận thấy nhất là nhạc cụ của ngườiM’nông tuy đơn giản, thô sơ, được chế tạo từ những nguyên liệu có trong tựnhiên như tre nứa, lồ ô, gỗ…nhưng không kém phần đa dạng về chủng loại. Việcsử dụng các nhạc cụ của đồng bào M’nông luôn gắn liền với nhiều lễ hội của đờisống xã hội. đa dạng, mềm dẻo và chiếm một tỉ lệ khá cao là các nhạc cụ thuộcbộ gõ, chúng bao gồm từ những nhạc cụ có cấu tạo, cấu trúc âm thanh đơn giảncho đến những loại có cấu tạo phức tạp. Trong các lễ hội truyền thống của đồng bàoM’nông thì không thể vắng mặt dàn cồng chiêng. Do cồng chiêng là nhạc cụthiêng, là “linh hồn” của dân tộc nên chỉ được sử dụng trong lễ hội lớn củacộng đồng như lễ thưởng thức lúa mới, lễ sum họp cộng đồng, lễ kết nghĩa bon buôn...Ởđây, tiếng chiêng là lời hiệu triệu, là “linh hồn” làm nên buổi lễ, là phươngtiện giúp con người giao lưu, thỉnh cầu thần linh chứng giám lòng thành và bancho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, bội thu…Thậm chí, tại các nghi lễliên quan đến voi hay nghi lễ thuộc vòng sinh trưởng của cây thì cũng có sựxuất hiện của dàn chiêng. Mặt khác, bắt đầu từ quan niệm “vạn vật hữu linh”nên đồng bào M’nông cho rằng mỗi nhạc cụ đều có một vị thần trú ngụ, nên phảiđược sử dụng trong một không gian, ngữ cảnh nhất định. Trong các lễ hội, nghilễ, ngoài cồng chiêng còn có sự tham gia của các loại nhạc cụ phong tục củadân tộc như M’boắt, Drơn, Mló, Goong rêng…Chính những nhạc cụ này làm nên khôngkhí hài hước cho sự kiện. Riêng nhạc cụ Đing gơr chỉ được sử dụng trong tang lễ.Có lẽ do âm hưởng của cuộc sống luôn thân thiết với môi trường thiên nhiên nhưtiếng cành cây, tiếng chim hót, tiếng của thân tre, nứa đập vào nhau, tiếngnước chảy róc rách…nên các nhạc cụ đã hình thành nên một hệ thống âm thanhtương ứng. Âm thanh của các loại nhạc cụ cũng phản ánh khá rõ những quan niệmcủa đồng bào đối với thần linh, với gia đình, dòng họ, cộng đồng, không chỉ làcơn gió mát xoa dịu những nhọc nhằn, lo toan của cuộc sống mà còn làm an lòngcộng đồng, bon làng. Tìm hiểu thêm : xuong banh tay Nhà May Mắn Bên cạnh các loại nhạc cụ thì các hình thức nghệthuật ca hát cũng thường xuất hiện trong các nghi lễ, lễ hội của người M’nông.Hình thức ca hát gắn bó với các lễ nghi là khấn thần (rac brah) và nó mang yếutố hát kể, hát khóc như khóc trâu…Điều đáng nói nữa là cùng với những loại nhạccụ, làn điệu dân ca thì ở bất kỳ một lễ hội nào của đồng bào M’nông cũng đều cósự hiện diện của những điệu múa xoang tập quán. Có thể nói, sự tham dự củaâm nhạc làm cho khí quyển của đại hội như bí ẩn, linh thiêng hơn và chính âmnhạc là “phần hồn” tạo nên sự hoàn thiện cho toàn bộ nội dung của các nghi lễ.Bởi vậy, các lễ hội dân gian của đồng bào M’nông không chỉ mang giá trị tinhthần to lớn mà còn mang ý nghĩa nhân sinh sâu sắc. Tham khảo : May gia cong tui xach Maison Chance Trung tâm từ thiện ở SG - Nhà May Mắn Địa chỉ: 19A, Đ. Số 1, Kp 9, P. Bình Hưng Hoà A Q. Bình Tân, Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam Hotline : 090 906 2528 Web site nha nghi Dak Nong Maison Chance : maison-chance.org/shop
