Trong khi các NH cho vay với mức lãi suất (LS) vừa phải nhưng đòi hỏi khắt khe, các c/ty tài chính điều kiện thoáng hơn thì LS lại quá cao. Ngày càng nhiều người vay tiền trả góp tại các c/ty tài chính để mua sắm xe, điện thoại, đồ gia dụng… vì thủ tục đơn giản, chỉ cần CMND, hộ khẩu, hợp đồng l/động, sao kê ba tháng lương gần nhất… Thậm chí, khách hàng không chứng minh được thu nhập cũng được cho vay nhưng LS trên trời. c/ty tài chính: lãi vay 56%/năm Anh Nam (quận 3) muốn mua cái xe Vespa LX 125 3v.ie giá 66,9 triệu đồng nhưng chỉ có hơn 30 triệu đồng. Tìm hiểu tại đại lý bán xe, anh được tư vấn vay ngân hàng qua một c/ty tài chính có liên kết với đơn vị bán xe với điều kiện chỉ phải trả trước 40% giá trị xe, tương đương 32,36 triệu đồng. Phần còn lại trả góp trong vòng 12 tháng, từng tháng trả cả gốc lẫn lãi tương đương 3,943 triệu đồng. Tính ra khi trả xong thì giá chiếc xe sẽ tăng lên 79,68 triệu đồng, cao hơn 12,78 triệu đồng so với giá ban đầu. Còn nếu trả góp thời gian ngắn hơn, khoảng sáu tháng, thì số tiền thực tế phải trả cũng lên đến 76,27 triệu đồng, chênh lệch 9,37 triệu đồng. “Nhân viên tư vấn công ty t/chính nói có hai mức LS cho vay là 16,98%/năm và 32,86%/năm. Mức thấp hơn dành cho người chứng minh được thu nhập, còn tôi do làm nghề tự do, không chứng minh được thu nhập nên chịu mức LS cao hơn. Tuy thế, khi tôi hỏi kỹ thì nhân viên c/ty tài chính cho biết mức LS 32,68%/năm là tính trên dư nợ gốc, nếu tính theo dư nợ giảm dần thì mức LS thực tế mà tôi phải trả lên đến 56%/năm”, anh Nam cho biết. Làm hành chính trong một công ty nhỏ tại quận Bình Tân, thu nhập hàng tháng chỉ khoảng 5 triệu đồng, do vậy việc để dành mua cái laptop giá khoảng 15 triệu đồng với chị Phượng (Bình Tân) là thử thách lớn. Sau nhiều lần cân nhắc, chị quyết định mua trả góp, chỉ thanh toán trước 4,5 triệu đồng, còn lại trả góp trong 12 tháng. hằng tháng chị Phượng chỉ trả 1,455 triệu đồng, c/ty miễn gốc và lãi tháng cuối cùng. Bên cạnh đó, tính ra tổng số tiền phải trả để mua chiếc laptop vẫn lên đến hơn 20,5 triệu đồng, cao hơn gần 37% so với giá gốc. “Biết số tiền phải trả cho món hàng hóa trả góp cao hơn rất nhiều so với trả bằng tiền mặt, nhưng do không kham nổi nên tôi đành chọn cách này”, chị Phượng nói. ngân hàng cho vay rẻ, thủ tục khó Trong khi đó tại các NH LS thấp hơn nhưng nhiều người ngại vay vì thủ tục khó hơn. Thông thường các NH buộc phải chứng minh được thu nhập từng tháng, tiền lương phải chuyển khoản qua NH. Với vay thế chấp, NH cũng chọn lựa kỹ tài sản thế chấp. Như tại HDBank, nếu vay vốn tín chấp người vay phải có việc làm ổn định và trả lương qua HDBank trong ba tháng gần nhất, số tiền được vay nhiều nhất 200 triệu đồng. LS thấp nhất đối với khoản vay vốn tín chấp là 12,5%, cao nhất 13,5%/năm tùy số tiền vay và tính trên dư nợ ban đầu. Còn với vay tiền tiêu dùng có thế chấp, LS cho vay “mềm” hơn, ít nhất là 12,86% và được tính theo dư nợ giảm dần. Dù thế NH chỉ nhận tài sản thế chấp là bất động sản có diện tích trên 30m2, hoặc chung cư nằm trong dự án của HDBank hoặc có liên kết với NH. Tương tự tại HSBC, LS vay tiêu dùng có thế chấp chỉ 9,5%/năm với vay mua nhà nhưng NH đòi hỏi bất động sản thế chấp phải có giá thị trường từ 800 triệu đồng trở lên, diện tích không nhỏ hơn 30m2, trên đất phải có nhà và phải ở những địa phương mà HSBC có chi nhánh. Nếu ngôi nhà ở tỉnh thì phải nằm ở trung tâm thành phố, thị xã… Nếu vay vốn tín chấp tại HSBC, LS là 22% tính trên dư nợ giảm dần. Để chắc ăn, nhiều NH chỉ cho người có hộ khẩu ở tỉnh vay nếu có sở hữu nhà, đất tại TPHCM, lương trên 15 triệu đồng/tháng… Tránh lãi mẹ đẻ lãi con Nhiều chuyên gia cho rằng vay tien nong nhanh mua hàng trả góp cũng là một cách để người tiêu dùng sắm sửa cho mình những món đồ đắt tiền khi chưa có đủ tiền mặt. Nhưng người vay cần tính toán kỹ lưỡng vì chi phí đánh đổi cho mức vay này không phải rẻ. Dù thế cũng chỉ nên mua những vật dụng cần thiết cho công việc hay cuộc sống chứ không nên mua trả góp tràn lan dễ rơi vào cảnh túng thiếu, lãi mẹ sẽ đẻ lãi con. TS Đinh Thế Hiển nói có nhiều người sau khi vay tiêu dùng c/nhân đã cảm thấy hụt hẫng khi trả nợ với LS khá cao. nguyên nhân là họ không chịu tìm hiểu kỹ s/phẩm vay và luôn có tâm lý thấy có tiền là vay mà ít q/tâm đến việc trả nợ. Theo ông Hiển, đối với người tiêu dùng, điều đáng quan tâm đầu tiên là phải biết nguyện vọng thật sự của mình. Nếu đó là nguyện vọng chính đáng cần thực hiện ngay, nhưng mình chưa đủ tiền thì việc khai phá sản phẩm tín dụng tiêu dùng là tương đối hợp lý. Ngoài ra, nếu quyết định cho vay tiền là do bị hấp dẫn bởi các lời chào mời mà không căn cứ vào tiềm năng trả nợ của mình thì đa số sẽ cảm thấy áp lực lớn khi phải trả nợ, đôi khi trở nên cực đoan cho mình bị lừa. “Chúng ta luôn cần phải học cách khai phá đồng tiền và phải là k/hàng thông minh”, ông Hiển nói.
