mặc dầu ký hiệp đồng vay hàng chục trang, ràng buộc các điều kiện pháp lý chặt chẽ trong nhiều năm cũng như chuyển hết chứng từ sở hữu tài sản dành dụm cả đời cho ngân hàng quản lý… nhưng thực tế là, nhiều khách hàng ít khi đọc hết và hiểu đầy đủ về nội dung giao kèo. Khách hàng cốt tin cậy cán bộ nhà băng là chính chứ chưa đích thực cặn kẽ về lợi quyền và nghĩa vụ của cả bên vay và cho vay. Một số khách hàng khác giao tiếp nhà băng thẳng tính thì cẩn trọng hơn. Có tìm hiểu thông tin, so sánh giữa các nhà băng, đánh giá các phương án và cân nhắc kỹ hơn trước khi quyết định. Tuy nhiên, khó khăn cho khách hàng là quy định mỗi nơi mỗi khác nhau, muốn so sánh giữa các sản phẩm vay từ các nhà băng khác nhau là điều chẳng dễ. Riêng đối với lãi suất và các khoản phí - nếu không được tư vấn tỉ mỉ, khách hàng hẳn cũng sẽ thấy bối rối. thí dụ khi được tham mưu Lãi suất tính là trên dư nợ giảm dần hay dư nợ ban sơ. Do mỗi ngân hàng có cách ban bố khác nhau, nên khách hàng nếu không để ý thì tưởng rằng được vay lãi suất rẻ nhưng sau mới biết, nếu tính trên dư nợ ban đầu thì thực ra lại cao hơn. Rồi lãi suất khăng khăng hay thả nổi? Nếu thả nổi thì bao lâu điều chỉnh một lần? Cơ sở để điều chỉnh là gì (tham chiếu tham số thị trường hay theo quy định riêng của nhà băng)? Tiền lãi thanh toán hàng tháng/hàng quý hay đầu kỳ/cuối kỳ?... Xem thêm vay vốn xây nhà nhân tố nữa cũng rất đáng lưu ý là biên độ lãi suất. Nếu chưa có đầy đủ thông tin, khách hàng có thể nhầm nhà băng A có biên độ chỉ 3,5% thì thấp hơn 4% của ngân hàng B. Tuy nhiên biên độ mới chỉ là một thông số trong công thức lãi suất. Quan trọng hơn đó là ‘biên độ’ cộng với gì nữa? phần đông ngân hàng dùng ‘lãi suất cơ sở’ tự quy định (thường theo mức lãi suất sản phẩm huy động nào đó) – cái này rất khác nhau giữa các nhà băng mà khách hàng rất cần được biết rõ. Vì nếu ‘lãi suất cơ sở’ của A là 8% còn của B là 7% thì cuối cùng lãi suất khoản vay do vậy 11,5% của A cao hơn 11% tương ứng của B. Ngoài ra, khách hàng vay cũng thường bị hấp dẫn bởi các chương trình khuyến mãi với lãi suất ưu đãi rất thấp vận dụng từ 1 tháng cho đến 36 tháng – thấp hơn nhiều so với lãi suất thông thường. Tuy nhiên, bao giờ cũng vậy - các gói ưu đãi của ngân hàng đi kèm với các ràng buộc chặt chẽ mà khách hàng vay rất nên hiểu rõ, ví như: Điều kiện vận dụng? Lãi suất tính sau thời kì khuyến mãi? Quy định về bồi hoàn lại phần ưu đãi? vv... can dự đến các loại phí của khoản vay thì càng rối hơn nữa, nhiều khoản mục như phí làm hồ sơ, phí thu xếp vốn, phí định giá, phí trả nợ trước hạn, phí phạt chậm trả vv… mà cách gọi tên, cách áp dụng, cách tính và cách thu ở mỗi nhà băng cũng quy định mỗi khác. Việc so sánh sản phẩm giữa các ngân hàng, thành thử - chẳng dễ chút nào. Xem thêm Vay ngan hang mua nha Chưa kể, ngoài các yếu tố định lượng nói trên thì các nhân tố định tính khách hàng cũng nên quan hoài như thủ tục vay, chứng từ yêu cầu, thời kì xử lý, chăm chút sau giải ngân, tính đa dạng của sản phẩm và chất lượng dịch vụ khách hàng nói chung… Vì trực giác thì thấy lãi suất niêm yết 11% của nhà băng X hấp dẫn hơn 12% của ngân hàng Y - nhưng nếu tính đầy đủ các nhân tố tổn phí thời cơ này thì có thể ngược lại. thực tế, trong giao tế tín dụng – những khách hàng vay kinh nghiệm thường coi xét đầy đủ ‘phí tổn khoản vay’ chứ không dừng lại ở ‘lãi suất khoản vay’. Vấn đề là, với phần lớn khách hàng vay – để có đầy đủ các thông tin ứng của các nhà băng khác nhau trên thị trường nhằm giúp so sánh, cân nhắc và đưa ra quyết định là điều rất khó. Chính vậy, ở nhiều nước có quy định các tổ chức tín dụng phải niêm yết công khai ‘lãi suất so sánh’ (comparison rate) của sản phẩm. Ví dụ, kể từ ngày 01/07/2003 chính phủ Úc yêu cầu bên vay phải tính đầy đủ lãi suất ưu đãi, lãi suất thường ngày, phí, phí phạt… của khoản vay nên chi ‘lãi suất so sánh’ để giúp khách hàng biết được hoài thực của khoản vay, từ đó dễ dàng hơn trong chọn lựa sản phẩm và ngân hàng giao tế. Hình ảnh minh hoạ kèm theo cho thấy, khi tính hạnh đầy đủ - lãi suất so sánh của khoản vay bao giờ cũng cao hơn lãi suất quảng cáo của nhà băng. Xem thêm Vay the chap
