Việc thiết cúng rước vía tượng di lặc gỗ là một trong cổ điển đã có lâu lăm. Nhưng dựa vào đâu mà người ta lấy ngày mùng một Tết hằng năm để làm ngày kỷ niệm rước vía Ngài? Hỏi: Kính thưa thầy, con không hiểu biết Vì Sao Tại Sao đêm Giao thừa ở những chùa cũng giống như ở tư gia của nhiều gia đình Phật tử lại thiết lễ cúng rước vía đức Phật Di Lặc (tượng gỗ di lặc). Vậy chân thành và ý nghĩa rước vía đó như thế nào? Kính xin thầy hoan hỷ giải đáp cho con rõ. Ðáp: Việc thiết cúng rước vía đức Tượng Phật Di Lặc là 1 cổ điển đã có lâu lăm. Nhưng nhờ vào đâu mà họ lấy ngày mùng một Tết hằng năm để làm ngày kỷ niệm rước vía Ngài? Theo sự khảo cứu của công ty chúng tôi thì chưa thấy có chỗ nào nói rõ việc này. Chỉ thấy trong quyển “Xuân trong cửa thiền” của Hòa thượng Thích Thanh Từ, xuất bản năm 1997, có nêu ra and lý giải luận điểm này. Sở dĩ người ta chọn ngày đầu xuân, tức ngày mùng một Tết âm lịch, các chùa theo hệ phái Phật giáo cải tiến và phát triển cũng tương tự hầu hết Phật tử làm lễ rước vía Ngài, theo Hòa thượng Thanh Từ, là do chư Tổ Trung Hoa bày ra. Chứ không thấy sách sử nào ghi rõ về ngày sanh của Ngài cả. Bồ tát Di Lặc theo sử ghi thì Ngài là một trong những anh hùng lịch sử vẻ vang có thật ở Ấn Ðộ thời Phật. Di Lặc là tiếng Phạn, Trung Hoa dịch là Từ Thị. Thị nghĩa là bọn họ của Ngài, còn Từ là chỉ cho từ bi. Về tên họ của Ngài có rất nhiều thuyết nói khác biệt. Ngài cũng đều có tên là A Dật Ða (tiếng Phạn) Trung Hoa dịch là Vô Nan Thắng. Theo thói quen, chúng ta thường gọi Ngài là Phật Di Lặc, kỳ thật, thì Ngài chỉ là 1 trong những vị Bồ tát nhất sanh bổ xứ, hiện ở nội viện thiên cung của cõi trời Ðâu Suất. Theo lời huyền ký của đức Phật Thích Ca, thì sau này, Ngài sẽ hạ sanh xuống cõi Ta bà tu hành thành Phật bên dưới cội cây Long Hoa. Bấy giờ, người ta mới tôn xưng Ngài là Phật Di Lặc. thời buổi này, trong số chùa thuộc hệ phái Phật giáo Bắc Tông đều tôn thờ hình tuong go Ngài, với tư thế Ngài ngồi phạch ngực, béo tròn, bụng to và miệng cười toe toét. Có biểu tượng trên thân hình Ngài còn tồn tại 6 đứa con nít bám chung quanh, đứa thì móc lỗ tai, móc mắt, móc miệng… Ai trông thấy cũng tưởng như là 1 trong trò đùa, nhưng đây là tượng trưng một chân thành và ý nghĩa rất thâm sâu. Ý nói rằng, dù cho 6 "giặc" (6 trần: sắc, thinh, hương, vị, xúc pháp) có quậy phá đến đâu, cũng không để cho tâm Ngài phải bị dao động, Vì sáu căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) của Ngài đã trọn vẹn thanh tịnh. Hình tượng này, người ta y cứ vào hóa thân của Ngài là một vị Bố Ðại Hòa thượng (hòa thượng mang túi vải lớn) ở vào thời Ngũ Ðại khoảng thế kỷ thứ 10 bên Trung Hoa, mà họ tạo tạc, đắp tượng tôn thờ. Mặc dù thế, Vì Sao biết đây là hóa thân của Bồ tát Di Lặc? Vì trước khi viên tịch, Ngài có để lại bài kệ: Di Lặc chân Di Lặc Phân thân thiên bách ức Thời thời thị thời nhân Thời nhân tự bất thức Nghĩa là: Di Lặc thật Di Lặc Phân thân trong muôn ức Thường thường chỉ dạy người đời Người đời tự chưa biết. Chính nhờ bài kệ nầy mà họ mới biết Bố Ðại Hòa thượng là hóa thân của đức Di Lặc. trở lại thắc mắc bên trên, Vì Sao phải lấy ngày mùng một Tết làm ngày vía? Thường người ta hay lấy ngày sinh hoặc ngày tịch để làm ngày kỷ niệm gọi là ngày vía. Nhưng ở đây thì không nằm trong thông lệ đó. Mà đây là chân thành và ý nghĩa thâm sâu trong nhà Thiền, do chư Tổ khéo bày chọn ngày nay làm ngày vía của Ngài. Theo tục lệ của người Á Ðông nói chung, người việt nam nói riêng, phần đông người ta rất chú trọng đến việc kiêng cữ ngày đầu năm mới. Vì ngày đầu xuân, người ta cho rằng đấy là ngày quyết định cho việc xuất sắc xấu, hên xui, trọn 1 năm. Do đó, nên người Phật tử cúng rước vía Bồ Tát Di Lặc với thâm ý là để được trọn năm an vui hạnh phúc. Vì Bồ tát Di Lặc chuyên tu hạnh hỷ xả. Do đó, nên người ta tạc tạo tượng Ngài lúc nào cũng thấy Ngài ngồi an nhiên vui cười hỷ hả. Ðức Di Lặc ngồi trơ bụng đá Bao bụi trần bám đã rồi rơi Mặc cho thế sự đầy vơi Dững dưng như 1 niềm vui an nhiên. Niềm ước vọng cuối cùng của người tu là mong cầu thành Phật. Gần hơn là kẻ ta mong đc an vui hạnh phúc. Muốn thế, tất nhiên người Phật tử cần được noi theo tấm gương hỷ xả của ngài. Từ, bi, hỷ xả, đấy là tứ vô lượng tâm tức bốn tâm hành không lường của một vị Bồ tát. Mà Bồ tát Di Lặc là biểu trưng không thiếu chi tiết cho bốn tâm hành nầy. Lúc nào bên trên khuôn mặt của Ngài cũng hỷ xả an vui hạnh phúc. Có xả bỏ những ưu tư nội kết trong tim, thì con người mới thật sự có an vui hạnh phúc. Ðó mới thật là thứ hạnh phúc chơn thật. Cho nên, khi tưởng niệm lễ bái Ngài đầu xuân năm mới, người Phật tử ước vọng tương lai đời mình sẽ đc thành Phật như Ngài. Ðồng thời, cũng quyết tâm thật hành theo hạnh hỷ xả của Ngài. Có thế, thì trọn năm người Phật tử mới được rất nhiều lợi lạc, vui vẻ hạnh phúc. Bằng trái lại, thì sẽ chuốc lấy nhiều đau đớn. Ðó là ý nghĩa sâu sắc & cũng chính là Lý Do chính yếu mà người Phật tử tưởng niệm lễ vía Ngài đầu xuân năm mới vậy. Kính chúc Phật tử trọn hưởng một mùa xuân Di Lặc và luôn luôn an vui hạnh phúc bằng một nụ cười hỷ xả. tuong di lac bang go vác bao tiền 48x20x76 cm
